—Yararlanmakla kastedilen ürün veren bir varlığın ürünüdür. Ürün ise iki ayrı anlama gelir:

1. Tabi ürün: Ağacın meyvesi, hayvanın yavrusu…
2. Hukuki ürün: Kira geliri, paranın faizi…

Paydaş, malı dilediği gibi kullanabilir mi veya maldan yararlanabilir mi?

Klasik görüşe göre, bir paydaş diğer paydaşların rızasını almadan nesneyi ne kullanabilir ne de nesneden yararlanabilir. Aksi halde nesneyi kullanan veya nesneden yararlanan paydaşın diğer paydaşlara karşı tazminat ödemesi gerekir. Bu tazminatta genellikle ecri misil olarak karşımıza çıkar.

İkinci görüşe göre, kullanma ve yararlanma ayrı rejime tabi olmalıdır. (Bugün geçerli olan görüş ikinci görüştür.)

1. Yararlanmak daima diğer paydaşların onayıyla olabilir. Aksi halde maldan tek başına yararlanan kişinin, payından fazlasını diğerlerine tazminat olarak yani ecri misil olarak ödemesi gerekir.
2. Kullanma konusunda her paydaş nesneyi kullanabilir.

SORU: Bir paydaş diğer paydaşlar tarafından intifadan men edilmedikçe, paydaşın eşyadan yararlanması veya eşyayı kullanması durumunda ecri misil ödemesi gerekir mi?
(İntifadan men: Malı kullanma ve maldan yararlanma yasağıdır.)

a. Yararlanma bakımından intifadan men şart değildir. Diğer paydaşlardan onay alınmadığı her halükarda maldan yararlanan paydaş tazminat öder. Ancak paydaşın elde ettiği yarar kendi payından fazla olmalıdır.

ÖRNEK: 8 daireli bir apartmanda A kat mülkiyetine sahiptir. Apartmanın önünde bir bahçe vardır. Apartmanda 8 daire olduğu için A bahçeyi 8’e bölmüştür ve kendine ait olduğunu hesapladığı kısımda soğan vs. ekmiştir. Diğer kat mülkiyeti sahipleri A’ya karşı ecri misil davası açarlarsa kazanamazlar çünkü kişi kendi payı oranınca bahçeyi kullanmıştır dolayısıyla bu sebeple ecri misil ödemesi gerekmez. Fakat el atmanın önlemesi davası açarlarsa kazanabilirler. Çünkü A’nın payının A’nın ekim yapmak için kullandığı yere isabet ettiğini kanun yazmamaktadır.

ÖRNEK: Ege’de bir tatil köyünde bir taşınmaz ve taşınmazın yanında da bir ahır vardır. Bu taşınmaz ve ahır miras kalmış paylı mülkiyete dönüştürülmüştür. Köyde oturan mirasçılardan bir tanesi hayvanlarını 10 yıldır miras kalan ahırda tutmaktadır. Diğer mirasçılar ise bundan dolayı tazminat davası açmıştır. Burada hayvanları ahıra koymak, ahırı kullanmaktır. Fakat hukuki ürün elde edebilecek varlıklar bakımından ürün elde etme mahrumiyeti de bir yarardır. Yarar elde etme fırsatı engellenirse kazanç engellendiği için ondan da sorumlu olunur. Bu yüzden de o ahırın kiralanmaya elverişli olup olmadığına bakılması gerekir. O köyde herkesin iyi kötü bir ahırı vardır. Dolayısıyla kimsenin ahır kiralamaya ihtiyacı yoktur. Bunlardan hareketle ahır kiralanabilir bir şey değildir diyebiliriz. Bu yüzden de ahırı kullanan mirasçının ahırdan bir yarar elde etmek isteyip istemediğine bakılması gerekir. Burada mirasçının yaptığı şey sadece malı kullanmak olduğu için bu yarar elde etme hakkında intifadan men olmayacaktır. Dolayısıyla yarar bağlamından ecri misil davası açılamaz.

Mirasçılar ne yapabilirler?

1. 1. El atmanın önlenmesi davası açabilirler.
   2. Kullanmayla ilgili bir şeyler yapabilirler.

b. Paydaşlar intifadan men ihtarında bulunmuşsa, paydaş taşınmazın tamamını serbestçe kullanamaz. Aksi ecri misil öder.

ÖRNEK: A, B ve C’nin paylı mülkiyetinde bir daire vardır.

1.ihtimal—> A, dairenin tamamına yerleşmiş ve ikamet etmektedir. Böyle bir kullanım diğer paydaşların kullanımını engeller. Bu durumda diğer paydaşlar A’yı intifadan men edebilirler. Diğer paydaşların intifadan men ihtarına rağmen A malı kullanmaya devam ederse ihtarın anından itibaren ecri misil öder fakat payı oranında eksik öder.
2.ihtimal—> A, dairenin 1/3’lük kısmını kullanırsa diğerlerinin kullanımına engel olmadığından ecri misil ödemesi gerekmez. Dairenin 1/3’lük kısmını kullanırsa intifadan men edilse bile tazminat ödemez.

ÖRNEK: A, B ve C ortaklaşa bir araziye sahiptirler. A her sabah ve akşam o araziden yaya olarak veya arabasıyla geçse intifadan men edilse bile tazminat ödemesi gerekmez. Çünkü paydaşta maliktir. Dolayısıyla kullanma hakkına sahiptir ve bu kullanım diğerlerinin kullanımına engel oluşturmamaktadır.