5 Eylül 2020

İflasın Hukuki Sonuçları

ile Onur

İflasın hukuki sonuçları 3’e ayrılır.

  1. İflas Eden Borçlunun Malları Bakımından
  2. Borçlunun Tasarruf Ehliyeti Bakımından
  3. Alacaklıların Hakları Bakımından

İflas Eden Borçlunun Malları Bakımından Hukuki Sonuçları

  1. İflas edenin malları nerede olursa olsun iflas masasına dahil olur. Henüz paraya çevrilmemiş hacizli malların üzerindeki haciz düşer, mahcuz mallar iflas masasına girer.
  2. Borçluya ait rehinli malın alacaklısı, rehinli malı iflas masasına tevdi etmek zorundadır. Alacağı bu maldan rüçhanlı olarak ödenir.
  3. İflasın açılmasından sonra müflisin kendi emeğiyle çalışarak kazandığı mal varlığı değerleri iflas masasına girmez.
  4. Üçüncü kişiye ait olup da müflisin borcu için rehin edilmiş mallar iflas masasına dahil olmaz. Bu halde alacaklı, rehinin paraya çevrilmesi yoluna başvurabilir.
  5. Müflise tahsil cirosuyla verilen kıymetli evraklar masadan geri alınabilir (İİK m. 188).
  6. Üçüncü kişiye ait olup satılması için müflise bırakılan ve müflis tarafından satılan malın parası ve iflasın açılmasından önce alınıp müflisin eline geçmeyen mal talep üzerine iflas masasından çıkarılabilir (İİK m. 189).
  7. İflas kararından önce gönderilen veya satılan ancak iflas kararından sonra müflisin eline geçen mallar bedeli verilmedikçe geri istenebilir  (İİK m.189).

Borçlunun Tasarruf Ehliyeti Bakımından Hukuki Sonuçları

  1. Borçlunun tasarruf ehliyeti kural olarak ortadan kalkar. Kural olarak borçlu ödeme yapamayacağı gibi borçluya da ödeme yapılamaz. İki bakımdan da birer istisna öngörülmüştür. Birisi İİK.m.191/2’deki iflasın ilanından önce müflise ödeme yapan borçlusunun iyi niyetli olması halinde ödemenin geçerli olması durumudur. İİK m. 192 iflasın ilanından evvel ödeme yapan kişi iflastan haberi yoksa borcundan kurtulur.
  2. Borçlu aleyhindeki icra takipleri düşer, bu takiplerin alacaklıları, alacaklarını iflas masasına kaydettirir. Diğer durum ise (İİK m. 190) borçlunun kendi malı üzerinde alacaklıya rehin vermiş olması halinde rehinli alacaklının takibe devam edip rehinin paraya çevrilmesi yoluyla paranın rehinli alacaklılar arasında paylaştırılmasını sağlamasıdır.
  3. İflasın açıldığı an borçlunun taraf olduğu tüm davalar kendiliğinden ikinci alacaklılar toplantısından 10 gün sonrasına kadar durur. Borçlunun davacı olduğu hallerde iflas masası davaya devam kararı alabilir. Almazsa talep eden alacaklıya takip yetkisi verebilir. Bu da olmazsa müflis davaya kendisi devam edebilir.
  4. Tasarrufun iptali davasının açılması hakkı da iflas masasına geçer.
  5. İflas kararıyla davaların durması hali, acele işler (basit yargılamaya tabi davalar gibi), şahıs varlığına ilişkin davalar açısından geçerli değildir.

Alacaklıların Hakları Bakımından Hukuki Sonuçları

  1. İpotekle temin edilmiş olanlar hariç müflisin tüm borçları muaccel hale gelir. (İflasın Külli Olması)
  2. Vadesi gelmeyip iflastan dolayı muaccel hale gelen alacaklar için vade tarihine kadar kanuni faiz üzerinden indirim uygulanır. Bununla beraber iflasın açılmasından sonra da faizler işlemeye devam eder.
  3. Döviz alacakları, iflasın açıldığı andaki kur üzerinden Türk Lirasına çevrilir.
  4. Konusu para olmayan alacaklar da paraya çevrilir. Ancak iflas dairesi aksine de karar verebilir.
  5. Belirsiz vadeli ve şarta bağlı alacaklar da iflas masasına yazdırılabilir ancak ilgili şart gerçekleşmeden ödeme yapılmaz.
  6. İflasın açılmasından önce borçluya bir mal satıp mülkiyetini de teslim eden kişi iflas nedeniyle sözleşmeden dönemez. Alacağını masaya yazdırmak zorunda kalır.
  7. İİK m. 200 ve 201 çerçevesinde, alacaklı takas hakkını kullanabilir. Genel olarak takasa konu alacaklarının ikisinin de iflas kararından önce veya ikisinin de iflas kararından sonra doğması aranır. Hamiline çek alacaklısının takas hakkı yoktur.